«Nunca pasamos por un momento tan bo na banda deseñada portuguesa... Sinto Galiza como a terra dos nosos primos que viven aí arriba», destaca o autor portugués

A Coruña.— Paulo Monteiro leva toda unha vida ligada á banda deseñada, pero a súa actividade vai moito máis alá do debuxo. Ilustrador, autor, escritor, xestor cultural e impulsor de proxectos, fixo de Beja un dos centros da BD portuguesa. Alí creou unha comunidade de autores que leva tres décadas traballando arredor do colectivo Toupeira.

Tamén impulsou a Bedeteca e un festival que cada ano leva á cidade autores procedentes de todo o mundo. A súa propia obra, máis íntima e persoal, chegou relativamente tarde ás librarías, pero obtivo importantes recoñecementos. En O Amor Infinito que te Tenho reuniu dez historias nas que a memoria, as experiencias persoais e o amor se converten en materia narrativa. Agora prepara un novo libro protagonizado por un home incapaz de recoñecer as oportunidades que a vida lle ofrece. Monteiro fala tamén da forza actual da banda deseñada portuguesa e dun ecosistema que considera especialmente rico. A súa relación coa Galiza é igualmente intensa, tanto pola programación do festival como polas súas propias raíces familiares. Conversamos con el sobre debuxo, memoria, cultura, Portugal e Galiza, e sobre a capacidade da banda deseñada para crear comunidade.

P. Paulo Monteiro é ilustrador, pintor, poeta, xestor cultural, autor de banda deseñada... Como te definirías? Quen é Paulo Monteiro?

Teño moitos intereses diferentes; sempre os tiven. Pero hai unha cousa que quixen ser desde que me lembro: autor de banda deseñada. Comecei a ler as revistas de banda deseñada do meu irmán, que é maior ca min, e lembro que mesmo tentei aprender a ler para poder ler aqueles cómics. Tiña cinco ou seis anos e na casa había moitas revistas. O meu irmán coleccionaba a revista Tintin, que daquela era unha porta de entrada a toda a banda deseñada franco-belga: Tintín, Astérix, Corto Maltés, Bernard Prince, Blake e Mortimer... Para min aquilo era fascinante. Durante un tempo pensei que todo o mundo lía banda deseñada e que todo o mundo debuxaba. Só máis tarde descubrín que non era así. E, para a miña sorpresa, tamén descubrín que había xente que non lía banda deseñada.

P. Parece que a banda deseñada estaba ademais moi presente na túa familia.

Si. O meu pai tamén lía banda deseñada, debuxaba e pintaba; a miña nai escribía contos para algunhas revistas. E aínda conservo bandas deseñadas de finais do século XIX que pertencían ao meu avó. Pola parte materna, ademais, temos raíces galegas. Era algo transversal na familia. Había revistas, libros, almanaques... A banda deseñada formaba parte da vida familiar. Eu comecei a debuxar moi pequeno e nunca abandonei ese interese.

P. Porén, a túa traxectoria profesional foi moito máis ampla. Estudaches Historia da Arte, pintura, escenografía, cinema de animación...

Sempre tiven dificultades para escoller, porque quería facer moitas cousas. No instituto estudei artes plásticas e tamén letras. Cheguei a matricularme en Belas Artes en Macau, pero abandonei. Tamén pensei en estudar Antropoloxía, Literatura, Historia, Xornalismo... Ao final fun para Historia da Arte, pero ao mesmo tempo estudei pintura, escenografía para teatro e cinema de animación. Hai poucos anos fixen incluso un filme de animación. Tamén escribín para a radio e para xornais, fixen teatro de sombras chinesas nas escolas, toquei a guitarra... Sempre fun un pouco así.

P. Como acabaches en Beja, no Alentejo, e que significou aquela mudanza?

Eu estaba facendo o mestrado en Lisboa e optei a unha bolsa. Quedei en Beja e encantoume. Vivira na zona de Lisboa e, de súpeto, fun para o Alentejo. A miña vida cambiou completamente. Cheguei con vinte e tres anos e quedei. Incluso telefonei o meu profesor para dicirlle que xa non quería volver a Lisboa, que ía ficar en Beja. El non quedou moi contento, pero para min foi marabilloso. Alí traballei nun museo, encargueime do servizo educativo, fixen un xornal para nenos, teatro de monicreques, exposicións... Podía pasar pola mañá traballando nun texto sobre escultura do século XIV e pola tarde facendo teatro de monicreques. Esa diversidade encantábame.

P. E cando chega a túa propia obra de banda deseñada?

Eu facía banda deseñada desde moi novo, quizais desde os cinco ou seis anos. O que chegou tarde foi a publicación. Publiquei o meu primeiro libro cando tiña 42 anos. Fixera moitos traballos de ilustración antes, incluso para nenos, pero sempre quixen facer unha banda deseñada máis persoal, máis íntima. Nunca fixen moita forza para que saíse. Foi como se a vida me fose levando cara ás historias que necesitaba contar. Ás veces temos que vivir determinadas experiencias para poder falar delas. Por iso tardei tanto.

P. Esa primeira etapa persoal cristaliza especialmente en O Amor Infinito que te Tenho. Que hai dese libro en ti?

O Amor Infinito... ten dez historias, moi íntimas, e todas teñen que ver dalgún xeito co meu percorrido. Algunhas son máis tristes e outras menos, pero hai unha certa dozura nelas. Son historias sobre o amor, pero tamén sobre as experiencias e sobre as persoas. Quizais por iso tardou tanto en aparecer. Eu necesitaba pasar por determinadas cousas antes de poder contalas.

P. E, con todo, cando finalmente publicaches, chegaron os premios e o recoñecemento internacional.

Si, foi unha sorpresa. Tiven tres premios en Portugal, outro en Francia e tamén un recoñecemento en España, como cómic do ano da Generalitat Valenciana. Eu nin sequera sabía se o libro ía publicarse. Tiven a sorte de contar con persoas que me apoiaron e cun editor que confiou no proxecto. Levo toda unha vida no sector: comecei a escribir sobre banda deseñada para os xornais aos dezaseis anos, e a primeira exposición que organicei foi cando tiña catorce. Coñezo autores, críticos, xornalistas, editores e libreiros desde hai décadas. Esa rede tamén foi importante.

P. Estás preparando agora unha nova obra. Que podes contarnos dela?

É un libro dunhas cen páxinas que quero rematar este ano. Xa teño practicamente todas as pranchas esbozadas e estou agora pasando a limpalas. É moi diferente de O Amor Infinito que te Tenho. Conta a historia dun home moi amargado, incluso violento, ao que de repente a vida lle sorrí. O problema é que el non é capaz de gozar desa oportunidade. Ás veces temos un futuro marabilloso diante e somos tan amargados que non conseguimos aproveitalo. Este home podería telo todo e acaba quedando sen nada.

P. É unha historia na que tamén queres provocar reaccións no lector.

Exactamente. Eu quería que as persoas odiasen o personaxe e que, ao final, acabasen identificándose con el. Porque nós nunca somos completamente bos nin completamente malos. Ás veces somos egoístas, mesquiños, desagradables... Todos temos esas partes. Interésame esa contradición. Que o lector pense que está mirando outra persoa e, de repente, se decate de que tamén hai algo del nese personaxe.

P. Volvendo á túa época en Beja, como foi a túa aterraxe no mundo da banda deseñada?

En 1996 organicei un taller de banda deseñada con varios autores. Eu daba as clases, pero non era unha ensinanza clásica. Mostrabamos traballos, conversabamos, intercambiabamos impresións e cada persoa facía o que tiña que facer. Foi un éxito moi grande. Apareceron moitos mozos que facían moi boa banda deseñada. A maior parte deles continúa hoxe no colectivo. O taller transformouse no Coletivo Toupeira, e este ano facemos trinta anos. Hoxe somos máis de trinta persoas debuxando. Moitos dos que comezaron daquela son autores consolidados en Portugal e continúa entrando xente nova. É algo que me dá moita satisfacción.

P. E todo isto ten moito que ver na aparición da Bedeteca. Que pretendías crear?

En 2005, a Câmara Municipal de Beja considerou que había que darlle un encadramento a aquel grupo e eu propuxen a creación da Bedeteca, unha biblioteca especializada en banda deseñada que tivese tamén características dun obradoiro de traballo. A idea era que houbese mesas de debuxo, mesas de luz e espazo para que os autores puidesen traballar, pero tamén que calquera persoa puidese entrar, ler e levar libros. E que aquel espazo servise para facer conferencias, exposicións e actividades. Daquela idea naceu tamén a posibilidade de organizar un grande evento dedicado á banda deseñada.

P. Ese evento acabou converténdose no Festival Internacional de Banda Desenhada de Beja, un dos grandes encontros do sector en Portugal. Que querías que fose diferente nel?

Queriamos que fose un festival á nosa escala. Beja é unha cidade pequena, no interior do Alentejo, lonxe dos grandes centros urbanos. E, con todo, conseguimos levar autores de todo o mundo. Temos unha filosofía moi clara: xuntar autores consagrados con autores que están comezando. Podemos ter unha exposición dun autor internacionalmente famoso e, ao lado, a primeira exposición dun rapaz ou dunha rapaza que acaba de facer un fanzine. Este ano, por exemplo, tivemos a Thomas Ott e ao lado unha exposición de Beatriz Brajal, unha autora de 19 anos que facía a súa primeira exposición. Para min iso é fantástico. Os autores consagrados tamén foron novos algún día.

P. Esa mestura parece formar parte da identidade do festival.

Si. Queremos que sexa un festival moi humano. Os autores teñen un momento para os autógrafos e outro para conversar, pero o resto do tempo están alí, falando cos lectores e entre eles, tomando unha cervexa... O festival abre pola noite e hai concertos debuxados, actividades na rúa, comida e bebida. É unha atmosfera moi familiar. Beja ten uns vinte mil habitantes e, con todo, recibimos cada ano dez ou once mil visitantes. Vén xente de todo Portugal e tamén de España.

P. Como ves actualmente a banda deseñada portuguesa?

Creo que nunca pasamos por un momento tan bo. A historia da banda deseñada portuguesa é moi rica e diversa. Comeza xa no século XIX e fomos acompañando as diferentes fases da banda deseñada europea. Portugal tivo unha relación moi forte con Francia e tamén co Brasil. Cando eu era neno había moitísimas revistas nos quioscos. Tiñamos publicacións portuguesas, brasileiras, europeas, americanas... Eu podía ter seis, sete, oito ou dez títulos diferentes cada semana. Era marabilloso. Eu gastaba o diñeiro que me daban para comer en comprar revistas. Ás veces chegaba á casa con fame porque gastara todo na banda deseñada.

P. E ese bo momento tamén se ve no número de autores, festivais, editoriais e espazos especializados?

Si. Agora temos entre 200 e 250 autores traballando, aínda que sexa con certa intermitencia. Temos máis de cincuenta editores de banda deseñada, varios festivais, nove bedetecas e cada vez máis librarías especializadas. Hai tamén residencias artísticas, bolsas, premios e un apoio institucional que antes era moito máis difícil de encontrar. Hai tres anos a banda deseñada entrou na Academia Nacional de Belas Artes. Desde o punto de vista estatutario é moi importante: a banda deseñada pasa a estar ao lado da pintura, a escultura, o debuxo, o cinema ou a danza. É todo un ecosistema. E é un ecosistema moi rico.

P. Tamén desenvolves proxectos con países africanos de lingua portuguesa. Que importancia ten para ti esa dimensión lusófona?

É moi importante. Temos relacións moi fortes con Brasil, Angola, Cabo Verde, Mozambique, Guinea-Bissau, San Tomé ou Timor. En Angola, por exemplo, hai autores e festivais moi interesantes, como Luanda Cartoon. Desde Beja intentamos crear pontes. Facemos exposicións, convidamos autores e agora estamos a desenvolver proxectos para crear bedetecas en Angola e en Guinea-Bissau. Para min, a relación coa África lusófona é tamén unha cuestión cultural. A historia é un fardo pesado e temos que asumir tanto as cousas boas como as malas do pasado. Pero o importante é tamén pensar no que podemos construír a partir de agora.

P. E nese espazo non podemos deixar de falar do noso país. Como definirías a túa relación con Galicia?

É unha relación moi especial. No Festival de Beja temos levado moitos autores galegos. Fixemos exposicións de David Rubín, Miguelanxo Prado, Altar Mutante e doutros autores. En 2014 fixemos unha grande exposición colectiva con máis de cincuenta autores galegos. E intentamos que esa presenza se estenda tamén á programación cultural: fixemos queimada, lemos poemas de Rosalía de Castro... É unha maneira de achegar a Galiza a Beja. Eu, ademais, teño bisavós de Vigo, así que sempre sentín esa proximidade. Hai algo curioso: no norte de Portugal esa relación é moi natural, pero mesmo no sur existe esa sensación de que os galegos son os nosos primos que viven aí arriba.

P. Esa proximidade aparece tamén na túa propia obra?

Si. Hai unha historia do meu libro, «Para Lá dos Montes», na que aparece unha estrada que vai cara ao norte, ao Porto e á «irmá Galiza», a Vigo e á Coruña. Cando fixen a historia non pensei conscientemente niso. Era algo que eu sentía e simplemente apareceu. Despois decateime de que estaba alí esa relación coa Galiza. É curioso como as cousas que levamos dentro acaban aparecendo no que facemos.

P. Que autores portugueses recomendarías a alguén que quixese coñecer a nova banda deseñada do país?

Hai moitos. O problema é que ás veces non son tan coñecidos fóra de Portugal como merecerían. Hai autores cunha obra extraordinaria, como Filipe Abranches, Miguel Rocha, Dinis Conefrey, Maria João Worm, António Jorge Gonçalves, Louro ou Nuno Saraiva. E tamén hai moita xente nova que está aparecendo nos fanzines e nos concursos. Continuamente vemos traballos interesantes. O máis importante é que hai unha comunidade moi activa.

P. Despois de tantos anos traballando na banda deseñada e na cultura, que impresión levas deste festival da Coruña e do ecosistema galego?

O que máis me impresionou foi a proximidade entre as persoas. Sentín unha sensación de comunidade moi forte entre os organizadores, os autores e o público. Había alegría por estar alí, por traballar xuntos. Sentín moita proximidade co que facemos en Beja. A xente estaba feliz, había unha atmosfera moi boa. Onte pola noite fomos tomar unhas cervexas e estivemos falando ata tarde. Foi fantástico. A verdade é que me dá pena marchar tan axiña. Gustaríame ter chegado antes e quedar máis tempo. Pero espero que isto sexa o comezo dunha relación máis longa entre nós.

A súa novela gráfica Caridad del Río protagoniza unha das mostras arredor da memoria histórica do Viñetas 2026

A Coruña.— A Pep Brocal gústalle definirse de formas diversas; entre elas, debuxante e autor, aínda que o que deixa translucir a través dos seus traballos e as súas palabras é que, en realidade, este autor que leva xa máis de 40 anos contando historias en viñetas é totalmente inclasificable. Participou nos oitenta nas revistas Zona 84, Tótem e Cairo e foi un dos fundadores da revista Mr Brain. Colaborou nas revistas infantís Cavall Fort e Tretzevents, e publicou cómics para primeiros lectores en Mamut (series «El pequeño Olaf» e «Lily Megamosca»). En 1995 foi galardoado como autor revelación do Salón do Cómic de Barcelona. En 2019, a súa obra Inframundo recibiu o premio ACDCómic da crítica. A súa obra Caridad del Río, que forma parte da exposición Viñetas con Memoria Social no Kiosco Alfonso, aborda a controvertida figura desta muller que foi espía soviética e nai do asasino de Trotski.

P. Cal é o teu vencello co Viñetas?

Coñézoo dende hai tempo, por suposto, porque leva xa moitos anos e sempre tiven moita gana de vir, e curiosidade, porque ademais tiña como vinte e poucos anos cando estiven na Coruña e fascinoume, e este festival é case como unha festa e unha maneira de compensarme socialmente os meus illamentos creativos.

Este tipo de encontros para min son fundamentais, porque o traballo creativo é moi solitario e necesitas ese tempo de encontro, de feedback con lectores e lectoras, outros autores e autoras, editores e editoras. Necesítalo para seguir avanzando no teu traballo máis alá das buscas interiores.

P. Vés ao festival cunha exposición centrada no teu libro dedicado a Caridad del Río. Como xorde este proxecto?

Pois xorde en 2019, cando se convoca o primeiro premio Ara de banda deseñada de non-ficción en catalán. Para min era un reto, porque nunca desenvolvera un proxecto así, de maneira que, conxuntamente coa miña parella, nos puxemos a elaborar unha lista de personaxes históricos nos que podería centrarse a obra. Todos os nomes na lista eran de mulleres, porque tiñamos claro que tiña que ser así. Hai moitos menos libros e menos documentación sobre figuras femininas, e nesa lista Caridad enseguida destacou como unha das propostas máis interesantes para levar ao cómic por moitos motivos.

É un personaxe potentísimo, hai documentación porque é relativamente recente, viviu no século XX e hai fotografías e documentos. Finalmente realicei o proxecto e gañei o premio Ara, pero o que pedían era só un proxecto de 14 páxinas; entón, Garbuix ofreceume a posibilidade de levar adiante unha novela gráfica e púxenme a iso. O libro publicouse finalmente en decembro de 2025.

P. Despois de todo este traballo de anos, que pensas de Caridad del Río? Como a definirías?

Foi unha muller extraordinaria pola súa personalidade e polo seu tremendo compoñente de rebeldía, que a marcará para toda a vida. Era apaixonada, irascible, potente. Ela non facía nada a medias, porque non sabía facelo así. Sempre era todo ou nada. Viña dun contexto burgués por completo e vencellouse a movementos políticos e viviu momentos históricos tremendos.

P. Dicías antes que ti viñas de traballos moi diferentes. Como foi o proceso de documentación?

Non tiña nada que ver co que fixera ata agora; eu, por exemplo, fixen un libro protagonizado por un cosmonauta, e, entón, cales son os escenarios? Pois un ceo con estrelas. Pero, claro, no momento en que decides que vas tratar un personaxe real e os escenarios van ser tamén reais e ademais non serve o París actual (ten que ser o do ano corenta e pico ou o México do sesenta ou a praza Vermella de Moscova do ano tal), pois tes que tirar de películas, de fotografías. E tamén, por suposto, utilizas a imaxinación e unha certa lóxica, pero é moi esixente cando fas algo así, porque, ademais, nunha novela isto cóntalo con palabras, pero no cómic tes que amosalo.

P. Como te defines? Historietista, creador, autor de cómics, autor, debuxante…?

En realidade son debuxante e penso como debuxante, pero tamén me considero autor. Porque non só debuxas nun cómic, tamén traballas coas palabras e tamén estás montando unha historia. É certo que os ladrillos que usas son debuxos, pero o resultado é algo máis. Todo se fundamenta no debuxo, pero hai algunhas historias que te poden atrapar mesmo cun debuxo feo, porque é a historia a que te ten que enganchar.

Por iso digo que o cómic é algo máis difícil de acoutar. Ten aínda moito percorrido por diante, todo depende do talento e dos autores e autoras que vaian xurdindo. Diso depende que evolucione máis ou menos, vaia para aquí ou para alá, se expanda…

P. Nesta edición do Viñetas, a memoria histórica ten gran relevancia. Cres que o cómic achega algo neste ámbito?

Eu creo que o cómic é interesante per se. É certo que hai quen considera que pode ser útil para achegar a lectores de todo tipo a determinadas temáticas. Esa utilidade eu tamén a vexo, pero gústame crer que o cómic é un fin en si mesmo, non só a escaleira para chegar a que a xente se interese pola historia. É un porto de chegada en si mesmo.

E no caso concreto do meu libro, o primeiro que me fascinou foi a personalidade de Caridad del Río, unha muller burguesa que parecía destinada a vivir toda a súa vida como tal e, non obstante, ten unha vida de película, e ao mesmo tempo permitía facer o retrato de toda unha época, de todo o século XX. A burguesía de principios de século, o pistoleirismo, a loita de clases, os baixos fondos, o anarquismo, o comunismo, a I Guerra Mundial, a Guerra Civil, a II Guerra Mundial, o exilio, a espionaxe, a guerra fría e ata case case o declive da Unión Soviética, porque esta muller viviu bastantes anos e tivo tempo de velo.

P. Tes gana de retomar a lista de protagonistas históricas que elaborastes e facer un novo libro?

A verdade é que é moi interesante como reto, pero hai que dicir que é moi esixente tamén. Lin un montón de libros, vin un montón de películas, documentais… Porque o que fas ten que estar fundamentado, hai que facelo seriamente. A banda deseñada é válida para calquera tema e é moi directa e chega moi rapidamente ao lector. E tes que poñerlle os teus recursos de historietista, unha certa dose de imaxinación e fantasía, porque non estabas nesas conversas e tes que poñerlles voz a eses personaxes.

En definitiva, cando fas calquera cómic tes que conseguir que a historia funcione, que non só sexa un compendio de feitos. Ten que haber unha aventura.

P. A túa carreira é longa e ampla, con rexistros moi diversos, para infantil e adultos. Nunha parte importante dos teus libros hai unha certa tendencia existencialista e filosófica. Sempre escondes preguntas sobre quen somos no teu traballo?

Os autores sempre trasladamos ao papel as nosas propias inquietudes. O que che pasa por dentro está aí sobre o papel, e a min estes temas sempre me interesaron porque creo que tamén están na base de todo. Quen somos, de onde vimos, a onde imos… Esas frases que pode que soen a chiste, pero seguen por resolver.

O que pasa é que hai modos de tratalo, porque eu sempre intento darlle un enfoque humorístico, mantendo un misterio e intentando crearlle un sorriso ao lector para levalo da man ao que en definitiva non deixa de ser unha aventura, aínda que teña todo ese fondo existencialista.

É certo que hai varias obras miñas con ese esquema, pero por iso me gusta romper dinámicas e pasar a falar dun personaxe histórico como Caridad del Río. Facer algo distinto e ver logo como retomar.

P. No teu novo libro, Anatomía de un esqueleto, volvesás andadas existenciais.

Si, neste caso son as vivencias tamén en clave dramática dun debuxante de cómic. A min gústame reinventarme en cada proxecto, e xa sei que soa a tópico, pero iso implica que nalgún momento cara a metade do proxecto tes gana de envialo todo á papeleira. Nada funciona, cres que os teus personaxes non teñen sentido, perdícheste.

Igual hai autores que non se cuestionan tantas parvadas e é un plan envexable, pero outros dubidamos, damos mil voltas, perdemos un montón de tempo… Por iso, volvo sobre os meus pasos despois de Caridad del Río cunha mirada máis refrescada, e iso permíteme facer unha historia na que o referente son eu mesmo. O argumento xira arredor dun debuxante de cómic que morre e vai ao limbo e aí atópase coa morte e ten que convencela para poder volver á vida e recuperar esa derradeira obra que quedou no caixón. Porque el teme que esas 300 páxinas se perdan ou, aínda peor, que quede con elas outro autor. Pois ese é un dos medos que me perseguen desde hai anos; penso: se agora morro, que vai pasar con todo ese traballo que teño no caixón?

Neste libro hai ficción, pero hai realidade tamén, porque o que fago é un retrato de todo o que fun coñecendo no mundo da edición de banda deseñada. É un retrato esaxerado, pero non deixa de ser un retrato e de ter un fondo real.

P. De que fontes bebe Pep Brocal? Cales son as túas influencias?

Realmente todo pode influenciarte. Todo no mundo está aí para ser visto, incorporado á túa propia bagaxe. O cine é moi importante no meu caso, as artes en xeral e o cómic en particular, aínda que o teño ao mesmo nivel que todo o resto.

As miñas influencias foron variando ao longo do tempo, cando eu era un rapaz, pois, claro, Mortadelo e Filemón, que era o que había en España; tamén Tintín, cómic francobelga, algún cómic que che chegaba por publicacións... Ese momento das revistas que xa pasou e que che permitía crear unha visión sobre que querías facer. Cando empezas, dalgunha maneira intentas reproducir, copiar o que xa viches e que che gustou. Pero, como a copia é imperfecta, todo o que achegas, toda esa orixinalidade túa que é a túa incapacidade de facer unha copia perfecta, acaba sendo o que será o teu estilo. Irá configurando a túa maneira de facer as cousas, e así vas atopando un camiño de expresión gráfica, que ao final son os demais os que recoñecen, máis que ti mesmo. E as influencias son cíclicas. Van cambiando co tempo.

Hai pouco regaláronme un libro dos primeiros americanos de 1895 a 1915, os que publicaban na prensa diaria; están Rudolph Dirks e un montón de autores dese momento, que, vistos agora, son do máis moderno e teñen máis de 100 anos de historia. Esas cousas interésanme moito.

P. Sempre tiveches claro que te querías dedicar ao cómic?

Eu tiña claro desde pequeno que quería ser debuxante e ocorréuseme matricularme na facultade de Belas Artes de Barcelona, e aí o de debuxante non está previsto. Hai varias especialidades, pero o debuxo non existe. Podes ser actor, restaurador, pintor, pero non existía a especialidade de debuxo, e pensei «que estou facendo aquí?». Pero pensei tamén «mentres non me boten, sigo», e propúxenme rematar o que empezara. É unha desas cousas que fas na vida e non sabes por que. Eu creo que na vida, ao final, todo se fai por accidente.

P. Que recomendarías dos últimos libros que liches?

Pois na mesiña de noite teño unha novela, Tango satánico, de László Krasznahorkai. Pero vouno combinando con cómics; por exemplo, Kaspar, de Obom, que me gustou moito. Obom interésame, non se parece moito ao que eu fago e aí está a graza. Nos encants (o mercado de segunda man de Barcelona) o último que collín foi unha antoloxía do Papitu, unha revista de antes da Guerra Civil na que traballaban moitos ilustradores. Había moito talento en España xa nese momento; todo iso sabemos como rematou, pero pódese recuperar o seu traballo.

Coa Guerra Civil morre unha sociedade e nace outra totalmente distinta, e é importante que as xeracións máis novas saiban o que supuxo, porque caemos facilmente na tentación de banalizar todo o que sucedeu.

Libreiros e libreiras fan unha avaliación positiva das cifras e da afluencia de público da edición que pecha e amosan unha ampla diversidade nos títulos máis vendidos

A Coruña.— As librarías presentes nesta edición de Viñetas desde o Atlántico fan un balance maioritariamente positivo do festival e destacan, ademais das vendas, a variedade de títulos e a elevada actividade ao longo das xornadas. Desde as librarías galegas ata a portuguesa Dr. Kartoon, os/as profesionais consultados coinciden en sinalar o interese do público pola banda deseñada, aínda que tamén apuntan a diferentes tendencias nos libros que máis saída tiveron.

Manuel, de Metrópolis Cómics, considera que as vendas son similares ás do ano pasado. «Creo que como o ano pasado», explica, aínda que recoñece que aínda non fixeron un balance definitivo por estaren centrados no desenvolvemento do propio festival. Fronte a outros anos, nos que un título podía destacar claramente, nesta ocasión aposta por unha maior variedade. Entre os libros que máis funcionaron están os de autores que a libraría levou directamente ao encontro, como Carolina Corvillo ou Irene Márquez, mentres que o catálogo europeo continúa a ter un peso importante. «Non hai un título concreto que destaque moitísimo, pero si son os que movemos nós mesmos os que máis vendemos», sinala.

Ramón, da Libraría Paz, móstrase aínda máis optimista. «Moi contento. Moi ben», afirma ao comparar esta edición coas anteriores, e asegura que este ano as vendas foron «moito maiores». Na súa opinión, o elevado número de actividades e eventos programados ao longo do festival pode explicar parte dese incremento: «Moito evento, moita actividade constantemente, iso supoño que sempre atrae máis xente». Entre os títulos máis vendidos están os de Tyto Alba, autor convidado ao festival, así como obras de Paco Roca, un dos autores que considera un clásico para o público. Tamén novidades como a adaptación de Fred Fordham de Un mago de Terramar, baseada na novela de Ursula K. Le Guin; a Odisea ilustrada (de Miguel Brieva e Carmen Estrada), publicada por Planeta, coincidindo co interese actual pola obra clásica, e o importante peso do libro infantil. Entre estes últimos, sinala El libro endemoniado, de Fernando Llor e Alicia GM, que define como «moi divertido» e cun funcionamento «superbó».

Antonio Monzón, de Alita Cómics e Penguin Random House, tamén fai unha valoración positiva desta edición, aínda que chama a atención sobre a irregularidade das vendas segundo os días. «Este ano bastante ben», resume, pero matiza que existen grandes diferenzas: «Hai días moito mellores e días que foron bastante peores». Monzón non pode establecer unha comparación directa coa pasada edición porque o ano pasado non participou na feira. Entre os títulos que máis saíron este ano sitúa La fábrica de papel, de Marta Kayser, ademais de Berserk, de Kentaro Miura, e a obra sobre a La guerra civil de Paul Preston doutro autor convidado, José Pablo García.

Desde Portugal, Miguel, da libraría Dr. Kartoon, vive esta edición como unha primeira experiencia no festival e, polo tanto, non ten unha referencia directa para comparar as vendas con anos anteriores. O balance, con todo, é positivo. «Non teño comparación porque é o primeiro ano que estou aquí como libreiro», explica. A experiencia podería ser aínda mellor, segundo apunta, se non tivese problemas co terminal de pagamento, que non funcionou correctamente por cuestións relacionadas co roaming. A pesar dese contratempo, quedou sorprendido polo interese polos libros en portugués. «Notamos que hai interese polos libros en portugués, de autores portugueses, mesmo os que están editados en español», sinala. Entre os autores preferidos, salienta as obras O Amor Infinito que te Tenho, de Paulo Monteiro, outro dos autores convidados; 25 Mulheres, de Raquel Costa, ou Os Vampiros, de Filipe Melo e Juan Cavia.

Sandra, de Tótem Lugo, lembra que se o ano pasado «foi moi ben», este «foi mellor». «Vendemos moitos libros de arte, mangas variados, libros sobre videoxogos», di. Entre eles están One Piece, de Eichiro Oda,e Doraemon, de Fujiko F. Fujio, «clásico que, sempre, rapaces e non tan rapaces piden moitísimo».

Desde a libraría e espazo cultural coruñés Galgo Azul, Leo fai un balance moi positivo da súa participación na feira deste ano, con constante fluxo de visitantes, aínda que con momentos de picos moi elevados, sobre todo arredor da fin de semana. Neste espazo fan especial fincapé na relevancia que o seu amplo catálogo de infantil tivo nestes días. Conta que na lista dos seus libros máis vendidos están, de feito, tres títulos para público infantil e xuvenil: Avni 9 (de Pujol e Canut), Hermanas (de Raina Telgemeier), Policán (de Dav Pilkey), El viaje (de Agustina Guerrero) e O corpo de Cristo (de Bea Lema).

Pío Barreiro, desde a veterana Librería Komic, de Santiago de Compostela, a piques de cumprir 40 anos, conta que tamén detectaron un incremento de vendas e afluencia de visitantes con respecto ao ano pasado. Entre os seus títulos máis vendidos destaca, sen dubidalo, un dos que máis venden xa na tenda física, Dos mujeres desnudas, de Luz; e a novela gráfica O eco dos días rotos, de Alberto Taracido, protagonista dunha das exposicións do Viñetas deste ano.

O festival inclúe na súa programación dous faladoiros vencellados á memoria social e á loita polos dereitos civís, da man de figuras como Bryan Talbot e Mary M. Talbot, Pep Brocal e Sebas Martín

A Coruña.— O festival Viñetas desde o Atlántico completou a súa xornada do venres con unha extensa e rica programación na que se contaron dous faladoiros diferentes vencellados aos procesos creativos dos autores Pep Brocal, con Caridad del Río; Sebas Martín, con La piel como única bandera y Que el fin del mundo nos encuentre bailando; e Mary M. Talbot e Bryan Talbot, con La virgen roja, Sally Heathcote: sufragista e Lluvia.

No faladoiro da mañá, os dous autores cataláns, da man de Vanesa Santiago, desvelaron algúns detalles do proceso creativo que os levou a asinar os libros que protagonizan as súas respectivas mostras, presentes no Kiosco Alfonso. Brocal e Martín coincidiron na importancia de seguir traendo ao presente experiencias como as vividas polos/as seus/súas protagonistas nun momento como o actual.

Xa pola tarde, os británicos Mary M. Talbot e Bryan Talbot contaron na súa charla as tramas de tres das súas obras conxuntas vencelladas a temáticas relacionadas coas loitas sociais: a loita sufraxista, a comuna de París e as loitas sociais, e a loita ecoloxista.

A tónica da xornada foi a das colas nas sinaturas (de preto dunha hora no caso dos Talbot) e as mareas de xente indo e vindo, mercando nos stands e visitando as mostras que ocupan os espazos expositivos localizados nas proximidades da Rúa BD.

O autor malagueño protagoniza a mostra da Casa Museo Casares Quiroga coas súas adaptacións das obras de Paul Preston en torno á guerra civil española

A Coruña.— José Pablo García é un dos nomes propios da 29 edición do Viñetas. A mostra ‘La guerra civil’, de Paul Preston, que se pode visitar na Casa Museo Casares Quiroga, inclúe as súas adaptacións de La guerra civil española, La muerte de Guernica e Franco, do historiador británico. García (Málaga, 1982) gañou o premio de Cómic Injuve en 2009. Con Las aventuras de Joselito – El pequeño ruiseñor fixo unha documentada biografía do cantante. Adaptou tamén ao cómic a novela de Javier Cercas Soldados de Salamina e El hijo del chófer, de Jordi Amat. Conversamos con el acerca da súa obra e á súa presenza no festival.

P. Como foron os teus inicios no mundo do cómic? Teño entendido que xa cando eras neno fixeches os teus pinitospereiriños.

Si, eu levo debuxando banda deseñada desde os 6 anos e con apenas 10 anos publicaba nun xornal pequeno, local, El Sol de Antequera, ; ao longo de 30 semanas, publiquei a historia da humanidade en cómic, nada menos. Por sorte, téñoo todo gardado, porque eu falo con moitos autores e perderon moito traballo de épocas temperás porque os seus pais non son tan Dióxenes coma os meus, pero eu teño como 400 páxinas gardadas, arquivadas cronoloxicamente.

Creaba os meus personaxes, facía as miñas tiras. Por suposto, moi influenciado por Mortadelo, por Tintín, Astérix, a típica influencia desa idade.

P. Pódese vivir do mundo do cómic en España no século XXI?

Si, a ver, eu estouno facendo, pero teño muchas dúbidas ao respecto. Por moitos motivos. Son optimista, desde logo, pero cando un libro funciona non sempre sabes por que. Pode ser un simple golpe de sorte, nunca sabes. Neste negocio hai que ter sempre un plan B.

P. En canto ao teu proceso creativo, é similar en encargos como o caso das obras que están na exposición do Viñetas e en proxectos propios como Palindrotiras?

Eu sempre trato de axustarme ao proxecto no que estou, e para iso adapto o estilo de debuxo e o ton, aínda que eu penso que sempre son eu en todas as obras. Hai quen di que non ve o meu estilo, pero eu si o vexo, incluso nas adaptacións de Preston; hai moitas diferenzas entre as dúas primeiras, La guerra civil española e La muerte de Guernica, e a terceira, a de Franco, que é máis caricaturesca e ten toques de humor sutil. Porque tiña moi presente que ler unha biografía dun personaxe como Franco sen que haxa toques que o alixeiren sería demasiado árido.

P. Falamos das adaptacións dunhas obras que son case monumentais. Foi longo o proceso?

Pois non tanto, sobre todo no caso das dúas primeiras obras, nas que había que respectar unha data de entrega, que era duns sete meses. Tiña esa presión e tiven que meter a quinta, mentres que noutras como a de Franco puiden tomalo con máis calma, porque foron uns dous anos.

Pero outras obras que non foron encargos, como a de Palindrotiras, por exemplo, sen presión de ningún tipo, remateina moi rápido porque me divertía moito. Os palíndromos sempre foron a miña paixón, a miña maior afección agora mesmo.

Ao final dei coa fórmula de facer un percorrido polas historias do palindromismo gráfico, un xénero que non existe, claro. Creei unha falsa antoloxía. E unha vez que tiven iso, púxenme a traballar, porque imitar os estilos doutros autores sempre me resultou moi divertido; póñome na pel doutro, coma un actor. Divírteme e resúltame máis estimulante traballar así que manter un estilo concreto.

P. No caso das adaptacións de obras en torno á guerra civil española, mantiveches contacto con Paul Preston ao longo do proceso de traballo?

Non, co primeiro busquei a vida eu soíño. Co segundo, o de Guernica, contactei con el nun par de ocasións.

Divírteme moito a parte da documentación e buscar datos en fontes de todo tipo. En realidade, sobre todo, non buscar en Internet, senón en hemerotecas, arquivos, revistas antigas…, que é onde se atopan as cousas máis valiosas.

P. Desde a túa experiencia, que cres que achega o cómic á visión da memoria histórica?

É moi necesario, e está visto que cada vez máis. Estamos nun momento complexo. Antes, dicir que eras antifascista era unha obviedade, pero xa non é así. Eu creo que un medio como o cómic é moito máis directo que outros. Esa lixeireza e amenidade é beneficiosa á hora de informarse. Sobre todo, nos temas e nas épocas que eu abordei.

P. Os teus libros lense en educación secundaria?

Esa era a idea inicial da editorial, en parte. Adaptar os libros de Paul Preston para chegar a eses públicos. Era algo que non se fixera ata ese momento. Agora xa se fixeron máis adaptacións dese tipo; recentemente unha sobre a mesma temática, de Julián Casanova, España partida en dous [adaptada por Miguel Casanova e Carles Esquembre]. Pero cando o fixemos foi innovador, unha idea da editora que contactou comigo, e eu, cando me puxen a traballar no libro, non tiña moi claro se ía funcionar.

É un proxecto complexo, porque é moitísima información e non podes cribar a maioría, dado que todo é importante e cada paso é fundamental para entender o seguinte, con moitísimos personaxes… Desde dentro, eu tiña todas as dúbidas do mundo, pero ao final resultou que non. A cousa funcionou e é con diferenza o meu libro con maiores vendas.

P. Xustamente no Viñetas presentas Palindrotiras, un libro que non ten nada que ver coa túa obra anterior.

Estareille eternamente agradecido a Ausaider Cómics por apostar por el; era moi arriscado. Hai unha comunidade de palindromistas en España, pero é algo moi de nicho. Somos unhas cen persoas en España que facemos palíndromos e os compartimos entre nós, e autoedítanse libros. Entón, a miña aposta era a de intentar facer mainstream algo totalmente de nicho, con toda a dificultade que iso comporta.

A min os palíndromos gustáronme desde sempre e sempre me resultaron divertidos sonoramente e polas imaxes que xeran, moi estrañas, que xorden pola simetría da frase e de conceptos que nada teñen que ver entre si e que, de repente, son obrigados a entenderse. Sempre vin que había aí materia prima para facer humor gráfico.

Hai uns 20 anos, cando empecei no mundo do cómic, non tiña claro de que falar, que facer, e pensei en facer humor gráfico cos palíndromos. Logo, hai 10 anos abrín unha conta en Twitter na que comecei a comentar a actualidade política e social e pouco a pouco foi gañando seguidores, foise popularizando, algún fíxose viral… Sempre me andou pola cabeza facer un libro con iso.

A primeira idea que tiven foi facer un libriño ilustrado con palíndromos acompañados de viñetas, pero nun momento dado botei o pé adiante e lanceime a un proxecto máis ambicioso. Ocorréuseme a idea do percorrido histórico e pedínlles axuda a dous colaboradores da conta, e a partir de aí xa empecei a traballar.

P. Anímaste a crear un palíndromo da eclipse?

Non, non, non se pode. Hai palabras que están totalmente descartadas, porque con elas non se pode facer un palíndromo, e eclipse é unha delas.

P. E o tema da memoria histórica, apetéceche seguir traballando nesa liña?

Si, si, estou facendo unha cuarta colaboración con Paul Preston, aínda que non podo dicir de que se trata, pero podo avanzar que vai dar que falar. É un tema moi de actualidade, é o único que podo dicir.

P. Que cómics recomendas dos últimos que liches?

Podería recomendar moitos, pero quedo con un, porque é unha barbaridade: El vecino, de Pepo Pérez e Santiago García. Estouno rematando aínda, e está parecéndome un festival gráfico, unha cousa inconmensurable. É a cuarta entrega dunha saga e non ten nada que ver cos outros tres. Amosa todo o que non se vira nos outros: puñadas, batallas..., sempre co humor polo medio.

El festival entra en su fase final con una muestra que recoge las adaptaciones de las obras de Paul Preston a cómic realizadas por José Pablo García

O concelleiro de Cultura e Turismo, Gonzalo Castro, lembrou que unha viñeta «pode humanizar a historia, amosar as consecuencias concretas da violencia e axudarnos a formular preguntas necesarias»

A Coruña.— A Casa Museo Casares Quiroga foi o escenario da inauguración da mostra ‘La guerra civil’, de Paul Preston, da autoría de José Pablo García, que se enmarca dentro da programación do festival Viñetas desde o Atlántico.

No acto participaron o concelleiro de Cultura, Gonzalo Castro; o director do festival, Manel Cráneo; o autor, José Pablo García, e Antonio, artesán de Enxógate, que realizou o móbil que representa o bombardeo de Gernika relatado nunha das obras da mostra.

Gonzalo Castro destacou que “«as obras de Paul Preston axudaron a varias xeracións a comprender a Guerra guerra Civilcivil, a destrución de Guernica Gernika e a ditadura fascista. E a banda deseñada amosa, unha vez máis, que é unha ferramenta para pensar, aprender e conversar. Unha viñeta pode deter a mirada nun feito que ás veces unha cifra ou unha páxina de texto deixan pasar. Pode humanizar a historia, amosar as consecuencias concretas da violencia e axudarnos a formular preguntas necesarias”. ».

Pola súa banda, Manel Cráneo fixo especial fincapé na relevancia que a memoria histórica ten na programación desta 29ª edición do Viñetas, ao tempo que puxo en valor a calidade do traballo do autor, nunha obra que abarca a adaptación a novela gráfica do traballo do historiador Paul Preston en tres volumes distintos: La guerra civil española, La muerte de Guernica e Franco.

Cráneo destacou o elevadísimo nivel das 24 mostras que compoñen este ano a sección expositiva do Viñetas e apostou pola necesaria expansión do festival a novas sedes coma esta, no seu crecemento natural que permite que cada ano chegue a máis público.

Outro dos elementos que destacou foi a relevancia da colaboración entre a Asociación Galega de Artesáns e o Viñetas, froito da cal, tanto nesta mostra como nas que ocupan o Kiosco Alfonso e a Casa da Cultura Salvador de Madariaga, diferentes artesáns «sacaron» das viñetas elementos e personaxes variados dándolles corpo. No caso concreto da exposición da Casares Quiroga, os/as visitantes poderán ver un colgante cun avión lanzando bombas, extraído do libro de La muerte de Guernica, elaborado por Antonio, do obradoiro de artesanía Enxógate, que acudiu tamén á inauguración.

O autor, José Pablo García, relatou na visita guiada que dedicou varios anos a estes traballos de adaptación e que se documentou a través de fontes moi variadas. O creador contou que, a pesar de tratar unha temática similar, «hai moitas diferenzas entre as dúas primeiras, La guerra civil española e La muerte de Guernica, e a terceira, a de Franco, que é máis caricaturesca e ten toques de humor sutil. Porque tiña moi presente que ler unha biografía dun personaxe como Franco sen que haxa toques que o alixeiren sería demasiado árido».

A mostra poderá visitarse ata o 27 de setembro na que é nova sede de exposicións do Viñetas neste ano 2026, a Casa Museo Casares Quiroga, na rúa Panadeiras.

«O cómic en galego está mellor porque hai moitísima máis xente facendo cómic, pero para vivir disto hai que facer a obra e vendela en cantos máis sitios mellor», apunta o ilustrador vigués

A Coruña.— Despois de dez anos de espera, Marcopola regresou ás librarías coincidindo coa grande exposición que Viñetas desde o Atlántico lle dedica ao seu autor. Ilustrador, escritor e profesor, Jacobo F. S. (Jacobo Fernández Serrano, Vigo, 1971) repasa a evolución do seu universo creativo, reflexiona sobre o momento que vive a banda deseñada galega e analiza os retos dun sector que medrou moito nos últimos anos, pero que segue buscando un modelo sostible.

P. Despois de tantos anos, Marcopola converteuse xa nun universo propio. Como naceu?

Marcopola é a última cristalización dun traballo que fun facendo en Os amigos de Archimboldo Roque. Basicamente é o que se pode ver na exposición. Comezou con Os amigos de Archimboldo Roque e, a partir de aí, foi cadrando o meu mundo, tanto no aspecto gráfico como no narrativo, nos temas que trato e no tipo de personaxes. De feito, Marcopola aparece por primeira vez como personaxe secundaria en Os amigos de Archimboldo Roque. A partir de aí foi medrando.

P. E que ten un personaxe secundario para acabar converténdose no protagonista dunha serie?

Ás veces pasa. A serie de Archimboldo prestábase moito a iso porque cada entrega era practicamente como un conto, cunha variedade enorme de personaxes. Había moito espazo para que aparecesen personaxes diferentes. E logo ocorre que vas creando personaxes e, de repente, hai algún que queda aí palpitando. Non sabes moi ben por que, pero dáche máis curiosidade. Dáche a sensación de que aí hai algo máis que contar, que ese personaxe ten máis cousas que dicir.

Por unha banda está a curiosidade do autor por saber que é ese personaxe, que faría, como se move, como pensa. E pola outra está a propia necesidade do personaxe de vivir, de facer cousas, de gozar. E nalgún momento atopas aí un terreo para desenvolver unha historia.

P. E de onde vén o nome de Marcopola? Por unha banda, remite ás viaxes de Marco Polo e, pola outra, á feminización desa figura.

Ten que ver directamente con As viaxes de Marco Polo. No primeiro número, o remo é o que permite que Marcopola se mova e viaxe. Ese remo era dun rapaz, Xerafino, que o perdeu cando xogaba a Marco Polo. E, precisamente, As viaxes de Marco Polo é o seu libro preferido. Marcopola era unha illa que non tiña nome, e foi Xerafino quen lle puxo ese nome. O feminino ten tamén unha explicación gramatical: é unha illa.

P. A serie está funcionando especialmente ben entre o público infantil e xuvenil. Por que cres que conecta tanto cos rapaces?

É difícil de saber. Supoño que coincidiu que algunhas teclas funcionan. Eu non fago Marcopola pensando que estou facendo un produto para un determinado público. É unha obra de autor e, despois, fun buscando onde poder editala. Non é un encargo. Creo que coincidiu que o tipo de humor, os personaxes, o humor absurdo que utilizo moito e ese tipo de fantasía e imaxinación lles fan graza.

Tamén hai unha cuestión importante: a sensación de que os personaxes están vivos. Están facendo cousas, móvense, interactúan. Se che interesa o que están desenvolvendo, se che fai graza, vas para adiante. Esa é tamén unha das cousas propias do cómic cando funciona: tes diante unha sensación de vida.

«O cómic en galego está mellor porque hai moitísima máis xente facendo cómic»

P. E falando desta sensación, como ves o momento actual da banda deseñada en galego, tanto para o público infantil como para a novela gráfica?

Moito mellor. Pero principalmente porque hai máis cómics. Hai máis xente facendo cómic e, sobre todo, hai máis rapaces e rapazas que se incorporan.

Eu tamén son profesor de ilustración e vexo esa evolución. As novas xeracións son máis numerosas. Ao principio había catro ou cinco persoas; despois, na miña época, xa había máis; na seguinte, máis aínda, e agora hai moitísima xente facendo cómic de calidade. Ademais, o cómic infantil e xuvenil é un dos ámbitos máis demandados polas editoriais. É un tipo de obra que está funcionando. Eu estou en contacto con editoriais pola escola e polo meu traballo e vexo que lles piden aos alumnos que rematan proxectos de cómic infantil porque se están colocando moi ben.

P. Houbo un momento no que o cómic parecía ter que demostrar que podía entrar nas aulas. Iso xa mudou?

Si. Marcopola foi o primeiro cómic que, sen ser unha revista nin formar parte dunha publicación periódica, entrou en prescrición de lectura nas escolas. Había profesores que o utilizaban para traballar determinadas cuestións na clase.

Ao principio era algo que chocaba. Pero se entra e funciona, continúa. E funcionou. Hoxe en día hai estudos, investigación e mesmo espazos universitarios dedicados ao cómic aplicado á educación. Xa é un campo de estudo. Por iso digo que está mellor: porque agora hai moitísimo máis.

P. E desde o punto de vista da industria?

Aí sigo vendo un pouco as mesmas dificultades. Unha industria galega, entendida como unha industria individual que lle permita vivir exclusivamente do cómic a un autor, polo tamaño do mercado é practicamente imposible. O que ten que facer un autor é unha obra, tratar de publicala na súa lingua e intentar vendela a outras linguas. Co mesmo traballo vas sumando e, ao final, podes facelo rendible. Porque tamén é moi difícil para unha editorial pagar o que realmente debería cobrarse por un álbum de cómic de cincuenta páxinas. Nunha edición hai un adianto, pero quen aposta de verdade é o autor: aposta o seu tempo e o seu traballo.

E despois están todos os demais aspectos: como se fai o cómic, como se paga, como se vende, como se distribúe, como se dá a coñecer, que presenza ten nas librarías e nos grandes almacéns... Hai moitas pezas.

P. Nese sentido, internet abriu unha porta importante.

Claro. As novas xeracións están en contacto con xente de todo o mundo. Hai que facer a obra, ten que ter calidade, e despois hai que vendela. Cantos máis sitios, mellor. E, obviamente, se a podes traducir, moito mellor.

P. Precisamente, ti móveste tamén entre a banda deseñada, a literatura infantil e a ilustración. Hai moita diferenza entre eses ámbitos?

No fondo, non tanta. Eu son debuxante e teño os meus gustos, as cousas que me interesan esteticamente, pero tamén son autor. Teño banda deseñada, literatura infantil e outros proxectos.

Mesmo cando escribo un libro estou pensando nos debuxos. Non sei se me lanzaría a presentar manuscritos literarios se non puidese combinar esa ferramenta que teño para contar as cousas, que é o debuxo. Hai unha tradición moi importante de autoría na que a mesma persoa escribe e ilustra. Podes facer un álbum ilustrado, un libro ilustrado ou unha banda deseñada, pero o autor está construíndo tamén a súa visión estética.

P. Pero ti sabes ben que é diferente escribir unha historia e saber contala tamén co debuxo.

Si. Hai unha técnica narrativa propia do debuxo. O que tes na man para contar é escribir e debuxar. E o debuxo achega moitos recursos narrativos. Non é un debuxo para decorar, é un debuxo para contar a historia. A historia está sostida polo debuxo e polo texto. E cando vas adquirindo experiencia coa linguaxe do debuxo e coa escritura, o que buscas é que esas dúas ferramentas che permitan contar o que queres contar.

Eu non penso que teña un guión pechado e despois simplemente o ilustre. A idea é poñerme a facer unha cousa escribindo e debuxando. O debuxo afecta o guión, o guión afecta o debuxo e entre os dous van formando a historia.

«Hai un tipo de ilustración e un tipo de profesional ao que a intelixencia artificial lle vai facer moito dano»

P. Como ves a irrupción da intelixencia artificial no sector da ilustración?

O primeiro, como profesor, é que nos obriga a pensar como educamos sobre iso. Hai aspectos que teñen que estar perfectamente definidos, especialmente os relacionados cos dereitos de autor. Se hai utilización de obras protexidas, iso ten que estar regulado. E despois hai tamén cuestións ambientais. Hai que mirar o impacto que teñen determinadas tecnoloxías. Pero, ao final, é unha tecnoloxía que vai ser difícil de parar. Eu penso que hai un tipo de ilustración e un tipo de profesional da ilustración ao que lle vai facer moito dano. Iso é algo que me parece bastante evidente. Agora hai que ver como reaccionamos. É un momento de transición, de buscar cal é a convivencia posible entre unha cousa e outra. É un momento complicado.

P. Pero tamén hai unha dimensión creativa que che resulta interesante.

Si. Desde o punto de vista artístico é interesante observar como evoluciona. Ao principio a intelixencia artificial facía cousas moi evidentes, como mans imposibles ou determinados erros, e agora xa hai unha evolución. Pero desde o punto de vista profesional hai que estar totalmente en contra de calquera atropelo dos dereitos. Se se presenta como unha ferramenta de axuda, perfecto. Pero se se alimenta de copiar os debuxos da xente, aí os gobernos teñen que defender a propiedade intelectual dos ilustradores.

P. Chegar a Viñetas desde o Atlántico cunha exposición propia, e ademais como exposición inaugural, que significa para ti?

Para min é incrible. Tiven unha etapa da miña vida na que era ilustrador e facía cursos e diferentes traballos. Sempre fun profesor, pero desde hai uns anos son profesor de ensinanza regrada. Encántame a docencia, pero ralentizou a miña produción. Sobre todo o cómic, porque é algo que leva moito traballo. Se non tes horas, non o podes facer. E se chegas á casa sen enerxía despois da docencia, non tes tempo nin cabeza para poñerte con el.

P. De feito, este último Marcopola tardou dez anos en saír. E esta exposición chega xusto cando sae o quinto volume.

Si. Por iso para min é como unha especie de segunda tempada. É como volver, é realmente unha volta, pero non é volver desde cero. A exposición está centrada en Marcopola, pero tamén fala do anterior. Dáme perspectiva a min e permite que o resto da xente comprenda en que consiste o meu traballo, que ideas e que liñas estou manexando desde o principio e como foron evolucionando. E ademais coincide coa saída do quinto Marcopola e coa resposta dos lectores, que para min foi incrible. Os rapaces están lendo os libros e, cando chega un novo, parece que levaban esperando por el desde o día anterior. Xa coñecen os personaxes, saben perfectamente o que pasa. Son lectores espectaculares, moi esixentes e moi controladores co que lles gusta. Que todo iso coincida agora coa invitación de Viñetas é para min como un segundo comezo.

P. Que papel cres que tivo Viñetas desde o Atlántico na evolución da banda deseñada galega?

É difícil de explicar agora porque xa estamos afeitos a que existan salóns e festivais, pero ao principio era moi diferente. Antes dos primeiros Viñetas non viamos orixinais de autores, moito menos tiñamos a posibilidade de ver aquí autores importantísimos, autores que estabas lendo nas librarías e que seguías. De repente estaban aí, podías escoitar as súas charlas, ver os seus orixinais e coñecer como traballaban.

Por unha banda está ese labor de achegar a profesión á xente a través dos autores e das exposicións. E pola outra está o movemento inverso: os autores que facemos cómic en Galicia xuntámonos cos autores que veñen de fóra. Agora hai unha xeración nova de autoras e autores galegos moi importante. Cando pasen uns anos e se analicen estes últimos vinte anos de evolución da banda deseñada galega, penso que Viñetas será un factor fundamental.

P. E que estás preparando agora?

Pois si, pódese saber: Marcopola 6.

P. Era bastante previsible.

Si, pero é así. Teño un pouco de cargo de conciencia porque tiven dez anos esperando á xente. Por iso cheguei a un acordo coa editorial para obrigarme a que o ano que vén, por estas datas, máis arriba ou máis abaixo, teñamos o seguinte Marcopola. A intención non é só que saia un sexto volume e que despois volva pasar unha eternidade. Quero que a serie volva a converterse nunha serie na que cada ano teñamos un Marcopola e que se vaia expandindo. Neste sentido, a exposición de Viñetas tamén é fundamental, porque lle vai dar difusión á serie e axuda a manter ese músculo.

E hai vida máis alá de Marcopola?

Si, claro. Teño proxectos para cómic adulto, proxectos de libro ilustrado e tamén algún proxecto infantil. Hai cousas que levan tempo avanzando e algunhas están practicamente listas. Seguramente, ademais de Marcopola, entre este ano e o que vén poida aparecer algunha outra cousa noutro ámbito. A cabeza non para.

A segunda xornada do festival encheuse de faladoiros arredor do traballo creativo vencellado ao ámbito de inmigración e a memoria social

Viñetas Show congregou numeroso público nas proxeccións de Os Simpson e do documental Aquí donde estoy

A Coruña.— A presentación da exposición das obras gañadoras dos premios Castelao, producida en colaboración coa Deputación da Coruña, abriu a intensa xornada de hoxe no Viñetas. O director do festival, Manel Cráneo, a responsable de Cultura da Deputación, Natividade González, e os autores e autora premiados, Manu Barreiro, Elías Taño e Giovanna Lopalco, participaron no evento, no que realizaron ademais unha visita guiada pola mostra que ocupa a planta baixa da Casa da Cultura Salvador de Madariaga.

Na súa intervención, Cráneo lembrou o compromiso do festival por seguir apoiando e colaborando cunha iniciativa tan necesaria como os Premios Castelao de banda deseñada, que convoca a Deputación, e destacou a calidade das obras gañadoras. No caso de Maré, título de Manu Barreiro e Elías Taño, subliñou que, ademais, esta obra centrada na vida mariñeira, no orgullo dos pobos e vencellada á catástrofe do Prestige encaixa á perfección nas temáticas sociais que centran a edición deste ano.

Pola súa banda, Natividade González apuntou tamén a relevancia que os premios que convoca a Deputación teñen dentro do panorama literario galego, ao tempo que louvou as obras gañadoras e lembrou que xa son varias as mulleres que gañaron este galardón, como sucedeu este ano co libro Narices!, de Lopalco, e puxo en valor a relevancia que teñen este tipo de referentes para as autoras.

Elías Taño e Manu Barreiro desvelaron algúns datos do seu proceso creativo na obra Maré, como o intenso traballo de investigación e documentación acerca das embarcacións e referencias artísticas vencelladas ao mundo mariñeiro, aos oficios do mar etc. Detallaron tamén todo o traballo de elaboración do guión por parte de Barreiro e a colaboración mutua á hora de deseñar o libro.

Pola súa parte, Lopalco, autora da premiada Narices!, relatou que esta é a súa primeira obra como autora total e que nela quixo lanzar un xogo, un divertimento, «todo o que pode suceder cando tes 6 anos e un gato».

Faladoiros e proxeccións cinematográficas

A intensa axenda do Viñetas completouse con varias sesións de sinaturas e actividades moi variadas, entre as que destacaron a visita guiada de Miguel Robledo á súa mostra en María Pita ou o faladoiro no que participou o autor Alberto Taracido, da man de Sira González, no que debullaron a súa obra localizada no contorno do coruñés barrio de Labañou, O eco dos días rotos.

Pola súa banda, o ilustrador francés Troubs mantivo na Casa Museo Picasso un encontro coa comunidade emigrante da Coruña, en colaboración coa ONG Ecos do Sur, na que relatou a súa experiencia cos migrantes en México, Colombia ou Francia. Así, falou da súa experiencia en Ciudad Juárez, cidade fronteiriza con EE.UU., da que, xunto con Edmond Baudoin, saíu a obra Viva la vida. Los sueños de Ciudad Juárez. Tamén abordou o seu paso por Colombia, plasmado en El sabor de la Tierra, e tamén de Humanos. A Roya é um rio, sobre a súa experiencia coa acollida que tiveron os migrantes nun pequeno val francés limítrofe con Italia, especialmente por parte dun activista local, Cédric, que mantivo a centos deles nunha leira da súa propiedade.

A tarde foi para o cine e o Viñetas Show no Teatro Colón, primeiro da man da longametraxe Los Simpson e máis tarde para a proxección do documental ‘Aquí donde estoy’, con faladoiro posterior con Tyto Alba e María Castro, autores do libro homónimo, baseado tamén na historia de Gabriel León Honrubia, un rapaz de 18 anos que formaba parte da chamada «quinta del biberón», que loitou na batalla do Ebro.

Viñetas en datos

Máis de 70 autores e autoras estarán na Coruña ata o 16 de agosto para participar en 24 exposicións (que se prolongan ata finais de setembro) e unha ampla programación, entre as que se contan obradoiros, charlas, clases maxistrais, pódcasts, espectáculos en directo, visitas guiadas e actividades pensadas para toda a cidadanía -—dende pequenos ata adultos- — e para público especializado.

Viñetas desde o Atlántico mantén en 2026 as súas principais seccións que acompañan aos visitantes na súa experiencia no festival: Viñetas Expo; Viñetas Mini, con obradoiros diarios para público infantil, unha proxección cinematográfica e unha proposta teatral; Viñetas Show, cun concerto ilustrado, dúas proxeccións, unha obra teatral e dúas xornadas dedicadas a podcasts pódcasts especializados de Galicia, Madrid e Cataluña; Viñetas Pro, con dúas clases maxistrais e unha sesión de revisión de proxectos para autores/as; un encontro e dúas exposicións para Viñetas inclusivas e a extensa programación de da Rúa BD, que conta con 38 casetas, entre as que figuran as de 18 editoriais procedentes de todo o estado, presentando novidades e dinamizando este espazo vital do festival. Pero ademais, en 2026 incorpórase a nova sección que pon en valor o traballo das Bibliotecas Municipais da Coruña arredor da banda deseñada, Viñetas Biblio.

Amplísima oferta expositiva

A edición abriuse da man da colaboración dos Museos Científicos Coruñeses, coa exposición que adiantou a eclipse na Coruña coas viñetas máis artísticas na expo mostra Eclipse de viñetas, na que dez autoras e autores locais (Xulia Pisón, Diego Burdío, Paula Esteban, Uxía Larrosa, Xulia Vicente, Jorge Peral, Marcos Calo, Luis Yang e Paula Mayor, con Jordi Bayarri como autor convidado) reinterpretan dende desde a súa mirada a historia científica e artística das eclipses.

Dende Desde xullo está aberto un dos recintos que máis público recibe sempre no Viñetas; : a sala Palexco é a sede das mostras de Jacobo Fernández F. S. e da colección de Raúl García. Na primeira delas percorreremos o universo persoal do creador da illa remeira máis coñecida da banda deseñada en España. Esta mostra conta tamén coas dúas novas figuras que se incorporaron á colección do salón: Marcopola e Dragoneta. Mentres, na exposición Un paseo por Springfield. Os Simpsons na colección de Raúl García, lévanos da man a unha mostra de merchandising e libros dos cómics da famosa serie, con algúns debuxos orixinais e dedicatorias do propio Matt Groening. Raúl García traballou en varios capítulos da serie norteamericana e foi o primeiro animador español en traballar para Disney.

Memoria social e banda deseñada

Xusto a carón, no epicentro do festival, o espazo expositivo do Kiosco Alfonso énchese cunha ampla representación de obras de autores e autoras internacionais e estatais unidos por un nexo: a memoria democrática e social. Así, os/as visitantes poden desfrutar na planta baixa da mostra centrada na loita sindical e feminista europea coas obras La virgen roja e Sally Heatchcoat, sufragista, de Bryan Talbot e Mary M. Talbot, e Jiujitsufragistas, de Lisa Lugrin e Clément Xavier; e na primeira planta, a mostra Memoria democrática e social na España do século XX, coas obras O eco dos días rotos, de Alberto Taracido; Que el fin del mundo nos encuentre bailando e La piel como única bandera, de Sebas Martín; o xa histórico Paracuellos, de Carlos Giménez; Aquí donde estoy, de Tyto Alba e María Castro Hernández, e Caridad del Río, de Pep Brocal.

O programa expositivo complétase coas mostras de Miguel Robledo -—autor do cartel desta edición- — en María Pita; Humanos, a Roya é un río, dos franceses Troubs e Baudoin, na Casa Museo Picasso; os premios Castelao na Casa da Cultura Salvador de Madariaga, Elas son fantásticas, autoras galegas de banda deseñada deste xénero, no mesmo espazo; a exposición de mostra ExpoFanzines de Autobán, na Biblioteca de Estudos Locais; Stons, de Xulia Pisón, na Casa Museo María Pita; unha exposición bibliográfica nas Bibliotecas Municipais, (Trazos de memoria), e a incorporación da Fundación Luis Luís Seoane como nova sede do festival coa exposición Cómic palestino. Voces propias. Grito colectivo. Cómpre destacar a incorporación da Casa Museo Casares Quiroga como sede de mostras vencelladas á memoria histórica que, nesta ocasión albergaráa a partir do venres 14 ‘La guerra civil’, de Paul Preston, mostra que recolle o exitoso traballo de adaptación á banda deseñada das obras do historiador británico realizada polo autor José Pablo García.

Ademais diso, o Viñetas paralelas de 2026 conta con cinco sedes colaboradoras: o Circo de Artesáns, counha exposición Nacional 2. Banda Desenhada Portuguesa de Norte a Sul, de colectivos de banda deseñada portugueses, ; o Bar 13, con Óscar Lojo, ; a Pulpeira de Melide, con unha exposición permanente Pulpos de do cómic, ; a cervezoteca Malte con Amair, de Kike Benlloch e Luis Sendón, ; e El Tranvía, con unha exposición Bosque máxico, de Fento Studio.

Máis de 100 actividades para todos os públicos

Especialmente rica é neste Viñetas 2026 a extensa programación de actividades pensadas para todas as idades e intereses e que se distribúen entre as distintas seccións do festival. Más de 100 propostas, entre as que se contan obradoiros, cine, teatro, charlas, visitas guiadas, gravación de podcastspódcasts, e espectáculos radiofónicos, un concerto ilustrado, encontros con autores e autoras, sinaturas e maratóns de debuxo.

Moitas destas propostas son parte central da programación da Rúa BD, con 38 stands que ocupan librarías, editoriais e entidades diversas, entre as que se conta o papel central das Bibliotecas Municipais. Este espazo, ubicado localizado diante do Quiosco Kiosco Alfonso, será sen dúbida, o epicentro da actividade do festival nesta semana.

Entre esta apertada axenda destacan, a revisión de proxectos coa colaboración de editoriais, con convocatoria xa aberta a través dun formulario para calquera debuxante interesado/a, e os podcasts pódcasts que se gravarán durante a semana do festival coa colaboración de Campamento Kripton, El diario de Kovacs, Freakland, Cuac FM e El Nicho.

Toda a programación pode ser consultada en www.vinetasdesdeoatlantico.com

O salón do cómic abre as súas portas coa eclipse como escenario de fondo, máis de 100 propostas culturais e 24 mostras

Inés Rey: «A Coruña convértese, unha vez máis, na capital da banda deseñada»

A Coruña.— O festival Viñetas desde o Atlántico abriu a súa semana grande na que ‘toma’ a cidade enchéndoa con máis dun centenar de actividades, 24 exposicións e cos stands da Rúa BD xa a pleno rendemento. O acto de inauguración, celebrado no Kiosco Alfonso, estivo presidido pola alcaldesa da Coruña, Inés Rey, acompañada polo concelleiro de Cultura e Turismo, Gonzalo Castro, a responsable de Cultura da Deputación da Coruña, Natividad González, e o director do Viñetas desde o Atlántico, Manel Cráneo.

As xa famosas figuras de decenas de personaxes da banda deseñada como Astérix e Obélix, Spider Man, Batman, Mafalda, Superman, Carpanta ou as últimas incorporacións á colección, Marcopola e Dragoneta, xa protagonizan as fotografías dos/as visitantes das mostras.

A alcaldesa da Coruña, Inés Rey, destacou durante a inauguración que Viñetas desde o Atlántico «leva décadas formando parte da identidade da Coruña» e subliñou que a banda deseñada é «unha das linguaxes culturais máis vivas, máis diversas e máis capaces de conectar con públicos moi diferentes». Rey incidiu tamén en que esta edición reforza o carácter aberto e participativo do certame: “Viñetas é un festival de toda a cidade”, afirmou.

No seu discurso, a rexedora puxo en valor a dimensión social e cultural do festival, salientando que «a memoria non é un exercicio de nostalxia» senón «unha responsabilidade», e que a cultura é «un dos mellores instrumentos para exercela». Ademais, lembrou a importancia de achegar o cómic á infancia e ás familias, xa que para moitos nenos e nenas supón «o seu primeiro achegamento á lectura e á cultura». «Desde o Goberno municipal seguiremos apostando por unha cultura accesible, plural, participativa e ambiciosa, porque a cultura non é un complemento: é un dereito, unha ferramenta de cohesión social e unha forma de construír cidade», afirmou.

Pola súa parte, o director do festival, Manel Cráneo, afirmou que esta nova edición do Viñetas segue medrando en 2026 en todos os ámbitos: nas colaboracións con entidades, en deseño e temáticas das ambiciosas propostas expositivas, na calidade e cantidade das actividades, nos lazos tecidos en colaboración co sector do cómic, na aposta polo talento local combinado con autores e autoras de renome internacional...

Neste sentido, lembrou que o equipo do salón define con agarimo cada ano todos os detalles das propostas para ir sempre un pouco máis alá. Cráneo agradeceulle ao Concello o seu apoio e confianza e á Deputación da Coruña a súa participación a través dos Premios Castelao. Cerrou a súa intervención animando a todo o público a deixarse eclipsar polo Viñetas.

Pola súa parte, Natividade González, destacou que este festival se converteu no lugar de encontro no que as artes e o pensamento se dan a man, ao tempo que destacou que a cidade da Coruña se está convertendo nun referente da banda deseñada e da ilustración dentro dun ámbito creativo como o galego no que os premios Castelao confirman a traxectoria cada vez máis sólida dos/as autores/as locais.

Máis de 70 autores e autoras estarán na Coruña ata o 16 de agosto para participar en 24 exposicións (que se prolongan ata finais de setembro) e unha ampla programación entre nas que se contan obradoiros, charlas, clases maxistrais, pódcasts, espectáculos en directo, visitas guiadas e actividades pensadas para toda a cidadanía desde pequenos ata adultos e para público especializado.

Viñetas desde o Atlántico mantén en 2026 as súas principais seccións que acompañan os visitantes na súa experiencia no festival: Viñetas Expo; Viñetas Mini, con obradoiros diarios para público infantil, unha proxección cinematográfica e unha proposta teatral; Viñetas Show, cun concerto ilustrado, dúas proxeccións, unha obra teatral e dúas xornadas dedicadas a pódcasts especializados de Galicia, Madrid e Cataluña; Viñetas Pro, con dúas clases maxistrais e unha sesión de revisión de proxectos para autores/as; un encontro e dúas exposicións para Viñetas Inclusivas e a extensa programación da Rúa BD que conta con 38 casetas, entre as que figuran as de 18 editoriais procedentes de todo o estado presentando novidades e dinamizando este espazo vital do festival. Pero ademais, en 2026 incorpórase a nova sección que pon en valor o traballo das Bibliotecas Municipais da Coruña arredor da banda deseñada, Viñetas Biblio.

Amplísima oferta expositiva

A edición abriuse da man da colaboración dos Museos Científicos Coruñeses, coa exposición que adiantou a eclipse na Coruña coas viñetas máis artísticas na mostra Eclipse de Viñetas’, na que dez autoras e autores locais (Xulia Pisón, Diego Burdío, Paula Esteban, Uxía Larrosa, Xulia Vicente, Jorge Peral, Marcos Calo, Luis Yang e Paula Mayor, con Jordi Bayarri como autor convidado) reinterpretan desde a súa mirada a historia científica e artística das eclipses.

Desde xullo está aberto un dos recintos que máis público recibe sempre no Viñetas; a sala municipal de exposicións de Palexco é a sede das mostras de Jacobo F. S. e da colección de Raúl García. Na primeira delas, percorreremos o universo persoal do creador da illa remeira máis coñecida da banda deseñada en España. Esta mostra conta tamén coas dúas novas figuras que se incorporaron á colección do salón: Marcopola e Dragoneta. Mentres, na exposición ‘Un paseo por Springfield. Os Simpsons Simpson na colección de Raúl García’, lévanos da man a unha mostra de merchandising e libros dos cómics da famosa serie, con algúns debuxos orixinais e dedicatorias do propio Matt Groening. Raúl García traballou en varios capítulos da serie norteamericana e foi o primeiro animador español en traballar para Disney.

O Kiosco Alfonso como escenario do cómic de memoria social

Xusto a carón, no epicentro do festival, o espazo expositivo do Kiosco Alfonso énchese cunha ampla representación de obras de autores e autoras internacionais e estatais, unidos por un nexo: a memoria democrática e social. Así, os/as visitantes poden gozar na planta baixa da mostra centrada na Loita Loita sindical e feminista europea, coas obras ‘La virgen roja’ e Sally Heatchcoat: sufragista’, de Bryan Talbot e Mary M. Talbot, e Jiujitsufragistas’, de Lisa Lugrin e Clément Xavier; e na primeira planta, a mostra ‘Memoria democrática e social na España do século XX’ XX coas obras O eco dos días rotos’, de Alberto Taracido; Que el fin del mundo nos encuentre bailando’ e La piel como única bandera’, de Sebas Martín; o xa histórico Paracuellos’, de Carlos Giménez; Aquí donde estoy’, de Tyto Alba e María Castro Hernández, e Caridad del Río’, de Pep Brocal.

O programa expositivo complétase coas mostras de Miguel Robledo —autor do cartel desta edición— en María Pita; Humanos, a Roya é un río’, dos franceses Troubs e Baudoin, na Casa Museo Picasso; os Premios Castelao na Casa da Cultura Salvador de Madariaga, Elas son fantásticas’, autoras galegas de banda deseñada deste xénero, no mesmo espazo; a exposición de ExpoFanzines de Autobán, na Biblioteca de Estudos Locais; Stons’, de Xulia Pisón, na Casa Museo María Pita; unha exposición bibliográfica nas Bibliotecas Municipais (‘Trazos de memoria)’, e a incorporación da Fundación Luís Seoane como nova sede do festival coa exposición Cómic palestino. Voces propias. Grito colectivo’. Cómpre destacar a incorporación da Casa Museo Casares Quiroga como sede de mostras vencelladas á memoria histórica, que nesta ocasión albergará ‘La guerra civil’, de Paul Preston, mostra que recolle o exitoso traballo de adaptación á banda deseñada das obras do historiador británico realizada polo autor José Pablo García; esta exposición inaugurarase este próximo venres 14.

Ademais diso, o Viñetas Paralelas de 2026 conta con cinco sedes colaboradoras: o Circo de Artesáns, coa exposición Nacional 2. Banda Desenhada Portuguesa de Norte a Sul, que recolle obra de seis colectivos autorais de banda deseñada portugueses; o Bar 13, con Óscar Lojo; a Pulpeira de Melide, con a mostra permanente Pulpos de do cómic’,; a cervezoteca Malte con ‘Amair’, de Kike Benlloch e Luis Sendón; e El Tranvía, con Bosque máxico, unha exposición de Fento Studio.

Máis de 100 actividades para todos os públicos

Especialmente rica é neste Viñetas 2026 a extensa programación de actividades pensadas para todas as idades e intereses e que se distribúen entre as distintas seccións do festival. Más de 100 propostas, entre as que se contan obradoiros, cine, teatro, charlas, visitas guiadas, gravación de pódcasts e espectáculos radiofónicos, un concerto ilustrado, encontros con autores e autoras, sinaturas e maratóns de debuxo.

Moitas destas propostas son parte central da programación da Rúa BD, que se abriu hoxe, con 38 stands que ocupan librarías, editoriais e entidades diversas, entre as que se conta o papel central das Bibliotecas Municipais. Este espazo, localizado diante do Kiosco Alfonso, será, sen dúbida, o epicentro da actividade do festival nesta semana.

Entre esta apertada axenda destacan a revisión de proxectos coa colaboración de editoriais, con convocatoria xa aberta a través dun formulario para calquera debuxante interesado/a, e os pódcasts que se gravarán durante a semana do festival coa colaboración de Campamento Kripton’, ‘El diario de Kovacs’, ‘Freakland,’ Cuac FM e El Nicho’.

Toda a programación pode ser consultada en www.vinetasdesdeoatlantico.com.

Na inauguración das mostras de Palexco, a alcaldesa e o director do festival descubriron as dúas novas figuras que xa forman parte da colección do Viñetas: a da illa remeira Marcopola e a de Dragoneta

Inés Rey: «Viñetas é un proxecto que medra cada ano e transforma a cidade, levando o cómic a museos, salas de exposicións, bibliotecas e espazos públicos»

A Coruña.— Os universos de Marcopola e Os Simpson xa se poden gozar desde este xoves na Coruña. A Sala de Exposicións Municipal Palexco abriulles as súas portas a dúas das mostras máis agardadas dentro da programación de Viñetas desde o Atlántico 2026. As exposicións individuais do autor galego Jacobo F. S. e a colección persoal do internacional Raúl García consolídanse como o grande avance expositivo do certame antes da súa semana central.

A alcaldesa da Coruña, Inés Rey, foi a encargada de inaugurar unha das mostras «estrela» deste Viñetas e que, sen dúbida, será un dos principais focos de atención para o público familiar. Un festival que vén cargado de propostas e iniciativas que converterán a cidade na capital da banda deseñada do Estado este agosto. Na súa intervención a rexedora afirmou que «Viñetas desde o Atlántico non é só unha semana de actividades en agosto, é un proxecto cultural que medra cada ano e que transforma a cidade durante meses, levando o cómic a museos, salas de exposicións, bibliotecas e espazos públicos».

«Estamos ante unha edición de récord, con máis de setenta autores e autoras, decenas de exposicións e máis dun cento de actividades que volverán encher A Coruña de cultura e creatividade. Un festival que este ano pon o foco na memoria social e democrática, demostrando que a banda deseñada é unha ferramenta poderosa para contar historias, reflexionar sobre o pasado e entender mellor o presente», indicou a alcaldesa, quen engadiu que «desde o Goberno municipal temos claro que a cultura non é só entretemento, senón tamén coñecemento, pensamento crítico, memoria e convivencia; e por iso seguimos apostando por un Viñetas aberto, diverso, accesible e conectado coa realidade social do noso tempo».

Pola súa parte, o director do festival puxo o acento na calidade e espectacularidade da montaxe realizada nas instalacións de Palexco. Manel Cráneo amosou a súa confianza en que esta mostra será un polo de atracción para o numerosísimo público familiar que acode ao festival ano tras ano. Nese sentido, destacou a calidade da mostra que recolle a traxectoria artística do recoñecido autor galego Jacobo F. S. desde os seus inicios ata o último número das aventuras de Marcopola e o «gancho» que sen dúbida supón a colección do animador Raúl García, que inclúe unha mostra de orixinais da popularísima serie ‘Os Simpson’.

Durante as súas intervencións, tanto Jacobo F. S. como Raúl García destacaron a importancia de estaren presentes nun festival co prestixio do Viñetas cun espazo desta relevancia.

O universo Marcopola e Os Simpson

A mostra protagonizada polo universo do galego Jacobo F. S. amosa a aposta polos contidos de calidade destinados ao público infantil do Viñetas e permitiralles aos cativos e cativas percorrer o imaxinario persoal e creativo do seu autor, desde os seus primeiros pasos en Os amigos de Archimboldo Roque ata Marcopola, a illa remeira máis famosa da banda deseñada en España, que xa forma parte da colección de figuras do Viñetas, xunto con Dragoneta. A descuberta destas dúas figuras foi un dos eixos do evento.

Todo isto forma parte dunha espectacular posta en escena na que colaborou un grupo de alumnado da EASD Pablo Picasso. Paralelamente, a exposición Un paseo por Springfield. Os Simpson na colección de Raúl García ofrecerá a oportunidade única de desfrutar dunha coidada selección de merchandising, libros icónicos e cómics da universal familia amarela.

A exposición inclúe xoias exclusivas como debuxos orixinais e dedicatorias asinadas polo propio Matt Groening. Cabe destacar que Raúl García, ademais de posuír este valioso arquivo, traballou directamente en varios episodios da serie norteamericana e ostenta o fito de ser o primeiro animador español en formar parte dos estudios Disney.

Un avance de todo o que ofrecerá Viñetas desde o Atlántico 2026

Estas inauguracións en Palexco serven de antesala para a 29.ª edición de Viñetas desde o Atlántico, un festival que este ano se centra na memoria histórica e nas reivindicacións sociais, e cuxa semana principal de actividades se desenvolverá do 10 ao 16 de agosto, expandindo as súas mostras artísticas desde principios de xullo ata finais de setembro.

Baixo un cartel oficial deseñado polo ilustrador galego Miguel Robledo —inspirado en fenómenos astronómicos e na memoria social—, o festival deste ano reafírmase como un dos grandes referentes da novena arte a nivel estatal. Haberá un gran despregamento urbano, con máis de 10 sedes. O evento abandona os recintos únicos para inundar a cidade. Os contidos desta edición distribuiranse en localizacións emblemáticas como o Kiosco Alfonso, o Palacio Municipal de María Pita, a Sala Salvador de Madariaga, a Casa Museo Picasso, a Fundación Luís Seoane e a Casa das Ciencias.

As mostras da Sala Municipal de Exposicións Palexco poderán visitarse de forma gratuíta a partir do 30 de xullo de 12.00 a 14.00 e de 18.00 a 21.00.

O Kiosco Alfonso como escenario do cómic de memoria social

Moi preto, no epicentro do festival, o espazo expositivo do Kiosco Alfonso encherase cunha ampla representación de obras de autores e autoras estatais unidos por un nexo: a memoria democrática e social na España do século XX. Así, os/as visitantes poderán gozar das obras O eco dos días rotos, de Alberto Taracido; Que el fin del mundo nos encuentre bailando e La piel como única bandera, de Sebas Martín; o xa histórico Paracuellos, de Carlos Giménez; Aquí donde estoy, de Tyto Alba e María Castro Hernández, e Caridad del Río, de Pep Brocal.

O programa expositivo completarase coas mostras de Miguel Robledo —autor do cartel desta edición— en María Pita; os premios Castelao na Casa da Cultura Salvador de Madariaga, Elas son fantásticas, autoras galegas de cómic deste xénero, no mesmo espazo; a exposición de ExpoFanzines Autobán, na Biblioteca de Estudios Locais; Stons, de Xulia Pisón, xa inaugurada na Casa Museo María Pita; unha exposición bibliográfica nas Bibliotecas Municipais, Trazos de memoria; e a incorporación da Fundación Luís Seoane como nova sede do festival coa exposición Cómic palestino. Voces propias. Grito colectivo. Cabe destacar a incorporación da Casa Museo Casares Quiroga como sede de mostras vinculadas á memoria histórica, que, nesta ocasión, albergará ‘La guerra civil’, de Paul Preston, mostra que recolle o exitoso traballo de adaptación ao cómic das obras do historiador británico realizada polo autor José Pablo García.

Ademais diso, o Viñetas paralelas de 2026 contará con tres sedes: o Circo de Artesáns, cunha exposición de colectivos de cómic portugueses; o Bar 13, con Óscar Lojo, e El Tranvía, cunha exposición de Fento Studio, ademais da mostra permanente de orixinais de autores de cómic da Pulpeira de Melide.

Máis de 100 actividades para todos os públicos

Especialmente rica é neste Viñetas 2026 a extensa programación de actividades pensadas para todas as idades e intereses e que se distribúen entre as distintas seccións do festival. Máis de 100 propostas, entre as que se contan obradoiros, cine, teatro, charlas, visitas guiadas, gravación de pódcasts e espectáculos radiofónicos, un concerto ilustrado, encontros con autores e autoras, firmas e maratóns de debuxo.

Entre esta axenda destacan a revisión de proxectos profesionais coa colaboración de editoriais e os pódcasts que se gravarán durante a semana do festival, coa colaboración de Campamento Kripton, El diario de Kovacs, Freakland e El Nicho.

Toda a programación pode ser consultada en www.vinetasdesdeoatlantico.com.